Gazeta

Republika Srpska nema listu značajnih spomenika

Mršavih 250.000 KM za održavanje brojnih spomen obilježja borcima i žrtvama dva svjetska rata i rata devedesetih već se raspoređuje, iako spomenici nisu kategorisani.

Budžetski novac će uskoro biti podijeljen na osnovu konkursa, na koji su mogli biti “prijavljeni” svi spomenici, od seoske česme do monumentalnog Džamonjinog zdanja na Kozari ili spomenika na Sutjesci.

– Nastojaćemo da zadovoljimo zahtjeve svih koji su se prijavili, ali ćemo i ove godine prednost dati Vojničkom groblju „Mali Zejtinlik“ na Sokocu, za koji smo i lani, kao i ranijih godina, izdvojili 61.000 KM. Za partizanski spomenik na Tjentištu, koji je na udaru klizišta, biće izdvojeno od 40.000 do 50.000 KM – kaže za Srpskainfo Milenko Savanović, ministar rada i boračko invalidske zaštite RS.

Ipak, na pitanje koliko u RS ima ukupno spomenika posvećenih partizanima i borcima VRS i drugim ratnicima i žrtvama ratova, te koji spada u koju kategoriju, jasnog odgovora još nema. Iako je obećano da će, nakon višemjesečnih pregovora, taj posao biti završen do kraja marta, Odbor za njegovanje tradicije oslobodilačkih ratova još nije usvojio liste spomenika od izuzetnog značaja za RS i spomenika od značaja za određeno područje.

Savanovićev pomoćnik za resor boračko-invalidske zaštite, Duško Milunović, obećava da će lista biti usaglašena “na prvoj narednoj sjednici Odbora”, ne preciziravši kad će se to dogoditi, a ministar dodaje da je rangiranje spomenika “osjetljivo pitanje”.

– Partizanski i antifašistički spomenici nisu sporni, ali se o listi još nisu usaglasile nevladine organizacije proizašle iz odbrambeno-otadžbinskog rata – kaže Savanović, ne preciziravši gdje je zapelo.

Da usvajanje liste kasni zbog protivljenja Boračke organizacije RS potvrđeno nam je još početkom godine. Predsjednik BORS Milomir Savčić kaže da se mora uvesti red, jer “u RS ima toliko spomenika poginulim borcima da ih je teško prebrojati”.

– Skoro svaka opština ima spomen obilježje, a u Banjaluci skoro svaka mjesna zajednica, pa čak i pojedine parohije i preduzeća. I svako bi htio da njegov spomenik bude u prvoj kategoriji. Tako je i sa obilježavanjem značajnih datuma, pogotovo pred izbore. Svaki čas nas zovu na neki parastos, a ja nadležnima poručujem: “ne dolazite nam sa svijećama i vijencima, nego sa spiskom zaposlenih boraca i njihove dece” – kaže Savčić.

I dok se borački spomenici prebrojavaju, mnogi su partizanski monumenti zaboravljeni ili prepušteni propadanju. 

Tako je Spomeniku palim Krajišnicima na Banj Brdu, nekadašnjim Šehitlucima, koji je jedan od simbola Banjaluke, odavno potrebna restauracija, ali je pitanje ko će to platiti. Ovaj spomenik je djelo Antona Augustinčića, jednog od najčuvenijih jugoslovenskih vajara 20. vijeka, autora poznate skulpture Vjesnica mira, ispred zgrade UN u Njujorku.

Nadgobni spomenici na Vojničkom groblju „Mali Zjetinlik“ na Sokocu, gde je sahranjeno više od 1.300 boraca Vojske RS, godinama propadaju, pa se iz budžeta RS redovno izdvaja novac za njihovu obnovu. Problem je, tvrde upućeni, što su spomen ploče 1996. izrađene od lošeg materijala.

– Očigledno je tu bilo muvanja, jer nije logično da spomenik tako kratko traje. Ipak, teško je sada ulaziti u suštinu i tražiti odgovornost za to – kaže ministar Milenko Savanović.

(Srpskainfo)

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *